Terugblik Voeks Het Sticht Stadswandeling & Concert woensdag 28 mei 2025
Of hoe een regenachtige dag prachtig kan zijn!
Op deze regenachtige dag verzamelden zo’n 20 geïnteresseerden in het grand café de Observant te Amersfoort, een voormalig middeleeuws klooster, in stijl omgebouwd tot conferentiecentrum. Dit startpunt was misschien wel tekenend voor onze rondwandeling in het middeleeuwse centrum van de stad die door het Internationale “Academy of Urbanism” in 2023 is uitgeroepen als beste stad van Europa. Onder genot van een kopje koffie met een modern gebakje kon men prima bijpraten en voor sommigen, even een beetje opdrogen van de regenbuien. Vervolgens gingen we in 2 groepen met uitstekende gidsen door de stad wandelen. We hoorden hoe de middeleeuwse stadmuren de vorm en de indeling van de stad hebben bepaald. Toen de stad te groot werd voor de 1e stadsmuur werd deze afgebroken en werd er een nieuwe muur verder naar buiten gebouwd. De oude stenen werden gebruikt om, op het fundament van de 1e muur, huizen te bouwen, de zogenaamde Muurhuizen die nog steeds bewoond of anderszins functioneel gebruikt worden.
Ook de laatgotische Onze Lieve Vrouwetoren, gebouwd rond 1450, is op die oude fundering van de 1e wal gebouwd. Deze is de op twee na hoogste kerktoren van Nederland. Vroeger was deze onderdeel van de Onze Lieve Vrouwekerk, die in de middeleeuwen groot aanzien had door een Mariabeeldje waar genezende wonderen aan werd toegekend. Dit trok bedevaartgangers van ver over de grens en dit leverde de stad niet alleen veel geld op maar ook een straatje dat de Krankeledenstraat werd genoemd, doordat alle bedevaartgangers er doorheen “liepen” naar de kerk. De Toren zelf werd door de voorloper van het Kadaster tot het midden van Nederland verklaard en het centrum van de Toren is de basis voor al onze landmetingen. (Natuurlijk ligt het echte centrum in Lunteren zoals een van de deelnemers terecht opmerkte!). De kerk zelf werd later voor het opslaan van buskruit gebruikt en bij een ongeval volledig opgeblazen.
Vervolgens via een modern maar mooi geïntegreerd winkelgebiedje in de oude binnenstad naar het geboortehuis van Piet Mondriaan aan de Kortegracht welke nu is ingericht als een heel mooi museum (Zie het bezoekverslag van 19-9-2023 Boottocht door Amersfoort). Met een tussenstop op de Vismarkt, aan dezelfde Kortegracht, ging het naar de grote St Joriskerk aan het Hof. De huidige hallenkerk uit 1535 had al twee voorgangers. De grote toren van de laatste voorganger is blijven staan en daardoor staat de onderkant nu “midden” in de kerk zelf! Gelukkig mochten we een snelle, “sneaky”, blik in de kerk slaan zodat we een beter beeld konden vormen. Prachtig.
Via een aantal mooie straatjes en grachtjes waaronder de bovengenoemde Muurhuizen en Museum Flehite ging het naar de beroemde Koppelpoort die de doorgang van rivier de Eem door de stadsmuur beschermde. De poort is nog in originele staat en liet vroeger de doorgang van kleine bootjes toe. De lading van grotere schepen moest eerst overgepakt worden naar die kleine schepen of karren. De houten poort werd gehesen door middel van 2 tredmolens binnen in de versterking. De tredmolens werden bediend met zogenaamde raddraaiers (vaak gevangenen) die in deze molens liepen. Bij een belegering kon via een houten uitbouw aan de buitenkant pek en brandend materiaal op de boten worden gegooid.
De laatste bezienswaardigheid van de wandeling was een bezoek aan de monumentale Mannenzaal en Kapel van het St. Pieters en Blokland Gasthuis, met zijn 22 bewaarde bedstedes uniek, zelfs voor Europa. De geschiedenis van het Gasthuis gaat terug tot 1390. In de kapel vertelde de gids over het Gasthuis en dat het niet alleen armen als bewoners had maar ook boerenzonen die niet op de boerderij konden blijven en zich in kochten in het Gasthuis. Gezien de grootte van het bijbehorende Regentenhuis hadden die regenten een prima businessmodel. De mannenzaal was inderdaad prachtig en in originele staat. De mannen mochten er alleen overnachten en eten en moesten overdag buiten zijn, de armen konden bijvoorbeeld werken al sjouwer bij de Koppelpoort.
Na afloop van de wandeling wachtte ons nog een mooi toetje met een lunchconcert in de St. Aegtenkapel door Kathryn Cok (klavecinist, fortepianist) & Wouter Verschuren (historisch fagottist). Net terug voor een concertreeks in het buitenland gaven ze een mooi concert met muziek van o.a. Telemann, Handel en Bach. Tussen de muziekstukken door vertelden zij iets over hun instrumenten en de muziek zelf. Een mooi einde van een prachtige dag in een regenachtig Amersfoort.
Met dank aan Mike voor het organiseren. Voor (meer) foto’s en in een groter formaat klik hier.
Op dit moment zijn er problemen met de directe toegang tot Microsoft OneDrive! Ik constateerde zelf dat er een inlog op mijn persoonlijke Microsoft account nodig was om toegang te krijgen. Sorry voor het ongemak!